Tajemniczy świat mandali

Pochodzenie, symbolika i zastosowanie mandali

Kolorowanie to wciąż bardzo popularna forma spędzania wolnego czasu. Przesyt elektroniki w codziennym życiu sprawia, że wiele osób doskonale relaksuje się kolorując rozmaite wzory na klasycznych kartkach papieru. Wśród rodzajów kolorowanek dużą popularnością cieszą się z kolei mandale, szczególnie wśród osób dorosłych. Wielu z nas lubi je kolorować, ale tak naprawdę niewiele osób wie czym tak naprawdę są, skąd pochodzą i co symbolizują? W tym artykule postaramy się przybliżyć Wam nieco bardziej fascynujący świat mandali.

1 Pochodzenie

Jeśli będziemy podążać tropem mandali to ścieżki poszukiwań ich genezy zaprowadzą nas do wielu różnych kultur i wierzeń, w których miały i mają swoje miejsce. Najwyraźniej jednak ich znaczenie eksponuje buddyzm, gdzie są symbolicznym odwzorowaniem mikrokosmosu wszechświata. Mandale jako motyw artystyczny oraz religijny są w buddyzmie bardzo mocno zakorzenione, a ich tworzenie, a następnie niszczenie uważa się za jedną z form medytacji. Wśród praktyków medytacji, mandale są uważane za jeden z rytualnych elementów pomagających odnaleźć równowagę umysłową oraz stan głębokiego skupienia. Cały proces tworzenia i destrukcji umownie odzwierciedla także transformację jej kreatora.

Szukając głębiej i w szerszym kontekście znajdziemy też wiele socjologicznych, historycznych, a nawet politycznych powiązań mandali z kulturą południowej Azji.

Stopniowy zanik światowych granic, rozwój nowych środków przekazu i masowa turystyka sprawiły, że z biegiem lat mandale przedostały się z miejsc kultu i medytacji do masowego odbiorcy. W światowej popkulturze odnalazły swoje miejsce szczególnie mocno na ilustracjach relaksacyjnych kolorowanek przeznaczonych dla dorosłych, ponieważ ich stylizacja oraz fantazyjne kształty znakomicie komponują się z zamysłem tego typu rozrywki. Obecnie w sklepach i księgarniach bez problemu znajdziemy wiele książek z kolorowankami opartych na motywach mandali i cieszą się one wielkim wzięciem wśród dorosłych fanów kolorowania.

Poza tym tego typu symbolika jest także popularna jako motywy tatuaży oraz elementy ozdobne na wyrobach różnego typu (np. odzież, pościele, firany, naczynia itp.)

2. Tworzenie mandali

Nie ma jednej ustalonej drogi czy też sztywnych wytycznych przy kreowaniu mandali, jednak w swej strukturze jest to przede wszystkim harmonijne połączenie koła i kwadratu. Wiele mandali ma też cztery bramy z kołami zawierającymi centralny punt. Często można spotkać się ze stwierdzeniem, że mandale są w swej formie kwadraturą koła.

Symboliczne znaczenie mają kształty używane w strukturze mandali i są to:

• okrąg – ma bardzo wiele znaczeń, ale przede wszystkim symbolizuje jedność, zgodność, całość czy też łączność,
• krzyż – oznacza łączność między niebem a ziemią,
• trójkąt – symbolizuje transformację i witalność,
• kwadrat – jako stabilność i balans,
• labirynt – to przenośne poszukiwanie drogi do indywidualnych odkryć.

Ważną rolę w kreacji mandali odgrywają barwy na jakie jest pokolorowana. I tak na przykład kolor umiejscowiony w centrum symbolizuje to, co w danym momencie jest dla osoby nadającej kolor najważniejsze. Z kolei częstotliwość i zakres występowania danej barwy odzwierciedla ilość energii jaką dany aspekt zabiera z życia. Kolory znajdujące się w górnej części mandali odzwierciedlają głównie procesy świadome,. te w dolnej połowie zachodzące w nieświadomości.

Znaczenie poszczególnych kolorów to:

• żółty
  Znaczenia pozytywne – słońce, oświecenie, chęć życia, energia, postęp, wolność. Znaczenia negatywne – klaustrofobia, powierzchowność, zawiść, wywyższanie się.
• pomarańczowy
  Znaczenia pozytywne – energetyczność, chęć rozwoju i parcia naprzód, radość, otwarcie, aktywność, odwaga, ambicja, ciepło, wigor. Znaczenia negatywne – nadmierna beztroska, przesadna ambicja.
• czerwony
  Znaczenia pozytywne – miłość, życiodajność, wiara w swoje siły, konsekwencja w działaniu, samodzielność. Znaczenia negatywne – agresja, złość, nadpobudliwość.
• różowy
  Znaczenia pozytywne – romantyzm, dobra wola, poświecenia, kobiecość, empatia, delikatność, wdzięczność, elegancja, zgoda. Znaczenia negatywne – dwulicowość, nierealność, niesamodzielność.
• fioletowy
  Znaczenia pozytywne – umiejętność medytacji, głęboka duchowość, mistycyzm, umiejętność pojednania, indywidualizm. Znaczenia negatywne – boleści, zrezygnowanie, zdrada, uległość.
• niebieski
  Znaczenia pozytywne – pewność siebie, stabilność, równowaga, spokój, relaks, wierność, zdroworozsądkowość. Znaczenia negatywne – pustka, nuda, bezradność, naiwność.
• zielony
  Znaczenia pozytywne – życie, nadzieja, energia witalna, siła woli, stabilność emocjonalna, wytrzymałość, dobre zdrowie, respekt. Znaczenia negatywne – przerost ambicji, fałsz, żądza władzy.
• szary i czarny
  Znaczenia pozytywne – honor, duma, godność, powrót. Znaczenia negatywne – śmierć, destrukcja, upadek, strach, utrata, niebezpieczeństwo, brak nadziei, rezygnacja, przesyt.
• biały
  Znaczenia pozytywne – czystość, nowość, doskonałość, perfekcja, szlachetność, ratunek, wybawienie, dobro. Znaczenia negatywne – rezygnacja, chłód, nieosiągalność, nadmierny perfekcjonizm.

3. Zalety mandali

Podczas tworzenia od podstaw lub też kolorowania gotowej mandali możesz odnieść wiele korzyści, szczególnie dla swojego stanu umysłowego. Wiele zależy tu jednak od Twoich intencji oraz podejścia do tego tematu. W sferze wierzeń panuje przekonanie, że same mandale mogą mieć właściwości oczyszczające, uzdrawiające lub wzmacniające dowolne cechy lub obszar ludzkiego bytu.

W sferach lepiej zbadanych korzyści, które może ci przynieść tworzenie lub kolorowanie mandali to:

• rozwijanie zdolności manualnych oraz artystycznych – zarówno tworzenie od podstaw, jak i kolorowanie mandali wymaga dużej precyzji, wprawności w ruchach oraz nutki artyzmu. A jak wiadomo praktyka czyni mistrza.
• pobudzanie kreatywności – projektowanie i łączenie kształtów, dobieranie kolorystyki, planowanie efektu końcowego – to wszystko angażuje kreatywność, która w takim przypadku pracuje na wysokich obrotach.
• pomoc w skupieniu uwagi i koncentracji – aby dokładnie narysować lub pokolorować mandalę, zwykle musimy się w tą czynność mocno zaangażować mentalnie. Pozwala to na uspokojenie emocji, zwolnienie biegu myśli i oczyszczenie głowy z „brudów dnia codziennego”.
• lepsze wyrażenie uczuć, myśli, lęków – słowa to nie jedyne formy ekspresji, którymi dysponujemy. Formy graficzne nadają się do tego celu także bardzo dobrze. Skupiając się na danym uczuciu czy myśli w skupieniu i przelewając je na papier możemy często lepiej je zrozumieć, znaleźć rozwiązanie czy też zwyczajnie je przezwyciężyć.
• wyciszenie – natłok bodźców dnia codziennego w wielkomiejskiej przestrzeni jest wręcz szalony. Kolorowanie oraz tworzenie mandali pozwala nam się od tego natłoku w dużym stopniu odciąć. Dzięki zaangażowaniu zdecydowanej większości swojej uwagi na prostą czynność możemy się wewnętrznie wyciszyć i zrelaksować.

4. Słowem końca

Jak widzisz mandale to dużo więcej niż tylko geometryczny obrazek o fantazyjnych kolorach. Powyższy artykuł w żadnym wypadku nie wyczerpuje głębi tej tematyki i jest jeszcze bardzo wiele aspektów dawnego oraz obecnego życia, których mandale dotyczą. Jeśli zainteresowała cię ta tematyka to zachęcamy to poszerzenia swoich źródeł wiedzy ponieważ publikacji na ten temat jest naprawdę sporo. W internecie znajdziesz też wiele ilustracji oryginalnych buddyjskich mandali zrobionych np. z piasku. Precyzja ich wykonania oraz piękno kształtów i kolorów często zapierają dech w piersiach, więc także zachęcam do ich obejrzenia. A jeżeli Twoim konikiem są przede wszystkim kolorowanki z mandalami to zajrzyj tu: Kolorowanki z mandalami i wybieraj spośród kilkadziesiąt oryginalnych obrazków przedstawiających mandale w różnych odmianach i stylach.