6 sposobów na połączenie nauki z zabawą

Zabawa to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów na efektywne nauczanie dzieci. Dzieci ze swej natury uwielbiają się bawić i zwykle nie potrzebują do tego zbyt wielu zachęt. Warto więc wykorzystywać ten fakt, aby poszerzać ich horyzonty wiedzy i umiejętności. Bardzo wielu psychologów i nauczycieli podchodzi do nauki przez zabawę wręcz entuzjastycznie. Konieczne jest jednak umiejętne dobieranie zabaw, tak aby efekt spełniał zamierzone oczekiwania i finalnie pozwalał dziecku lepiej się rozwijać w przyjemny dla niego sposób.

Mały chłopiec układa drewniane klocki

Wysoce sformalizowane metody nauczania, z którymi stykamy się przede wszystkim w publicznych szkołach, zwykle są dla dziecka mało atrakcyjne i zwyczajnie nudne. Nauka w trakcie zabawy z kolei przestaje być przykrym obowiązkiem, a staje się przyjemną formą spędzania wolnego czasu, która przynosi wiele korzyści dla dziecka. Przyswaja ono nową wiedzę i umiejętności sprawniej i chętniej. W efekcie tego często rozwija się szybciej niż rówieśnicy. Poniżej znajdziesz kilka podstawowych sposobów na połączenie nauki z zabawą w domowych warunkach, bez ponoszenia nadmiernych kosztów.

1 Czytanie książek

Odpowiednie książki potrafią bardzo pozytywnie wpływać na rozwój mentalny dziecka. Ich obecność w świecie dziecka powinna rozpocząć się już od najmłodszych lat. Nawet dwulatek, który nie potrafi jeszcze czytać i dopiero zaczyna mówić, może czerpać wiele korzyści z książeczek obrazkowych oglądanych wraz z rodzicem. W ten sposób poznaje świat i poszerza swoje słownictwo. Wraz z dorastaniem kolejne książki powinny być dostosowane do wieku, indywidualnych zdolności oraz zainteresowań malucha.

Aby utrwalać nawyk czytania u swojego dziecka warto wprowadzić w życie trzy podstawowe zasady z tym związane:

  • Wybieraj książki odpowiednie dla wieku swojego dziecka. Książeczki obrazkowe z prostymi ilustracjami to świetne pozycje dla najmłodszych dzieci w wieku 1-2 lat. Z kolei 3-latek z pewnością chętnie posłucha już krótkich historyjek zapisanych z książeczce, które przeczyta mu rodzic lub też pouczy się prostych rymowanek. 4-5 lat to odpowiedni wiek, aby książki miały już konkretne walory edukacyjne, takie jak np. nauka alfabetu. Odpowiedni dobór materiałów to klucz do zainteresowania i efektywnej nauki, więc dbaj o to, żeby nie były ani nadmiernie wymagające, ani zbyt infantylne w stosunku do etapu rozwoju Twojej pociechy.
  • Angażuj dziecko. Zaangażowanie malucha jest bardzo ważne, aby nie tracić jego zainteresowania. Nawet jeśli Ty czytasz dziecku jakąś historyjkę to w międzyczasie zadawaj pytania dodatkowe typu „Jak myślisz, ten bohater zrobił dobrze czy źle?”, „Czy pamiętasz za iloma górami mieszka księżniczka?”. Interakcja bardzo pozytywnie wpływa na możliwości poznawcze u większości ludzi.
  • Bądź dobrym przykładem. Dużo łatwiej i skuteczniej wyrobisz w swoim dziecku nawyk czytania, jeśli samemu też to robisz i Twoja pociecha to widzi. Dzieci bardzo często naśladują zachowania swoich rodziców, więc bądź dobrym przykładem także w tym zakresie.

2. Gry planszowe

Gry planszowe w ostatnich dekadach zostały dosyć mocno zepchnięte do defensywy przez błyskawiczny rozwój gier video, social media oraz wirtualnej rzeczywistości. I o ile nowe formy przekazu są często dużo bardziej atrakcyjne dla młodych ludzi to ich wartości dydaktyczne już niekoniecznie. Warto więc odkurzyć w domu starą szafę i sprawdzić jakie planszówki nam jeszcze zostały. A jeśli nie ma ich w ogóle to zaopatrzyć się np. w kilka z niżej wymienionych rodzajów w sklepie stacjonarnym lub internetowym:

  • Scrabble – gra, która doskonale rozwija zasób słownictwa oraz kreatywność. Nie nudzi się szybko. Na rynku są dostępne wersje przeznaczone dla dzieci i dorosłych.
  • Monopol – klasyczna gra biznesowa, która uczy podstaw ekonomii, planowania, zarządzania budżetem.
  • Szachy – klasyczna gra planszowa dla dwóch osób. Świetnie rozwija umiejętności analityczne, strategicznego myślenia, planowania kilku ruchów w przód czy też odczytywania zamiarów przeciwnika.
  • Warcaby – gra, którą wiele osób uważa za „szachy dla mniej wymagających”. Jej zasady są dużo prostsze niż w szachach, a rozgrywka jest bardziej dynamiczna i krótsza. Natomiast warcaby także rozwijają podobne umiejętności jak szachy, lecz w nieco mniejszym zakresie. Jest to świetna propozycja dla dzieci, dla których szachy są jeszcze zbyt skomplikowane.
  • Sabotażysta – przykład bardziej nowoczesnej gry planszowej, która swą prostotą i ciekawą rozgrywką zaskarbiła sobie rzesze sympatyków. Pomaga rozwijać przede wszystkim planowanie, myślenie strategiczne i analityczne.

3. Kolorowanki dla dzieci

O zaletach klasycznych kolorowanek dla dzieci i dorosłych napisano i powiedziano już bardzo wiele. Jest jednak wciąż sporo osób, które nie doceniają tej formy relaksu lub zwyczajnie o niej zapominają. Podobnie jak w przypadku gier planszowych, dużą winę za ten stan rzeczy ponosi dynamiczny rozwój nowych form przekazu. Choć przyznać też trzeba, że dzięki rozwojowi internetu dostęp do kolorowanek jest dużo większy bo można je sobie bez problemu wydrukować w domu. Trzeba tylko chcieć po nie sięgnąć. A jakie korzyści dzieci dostają w zamian? Lista zalet jest naprawdę długa, ale wymieniając tylko te najważniejsze należałoby wspomnieć o następujących:

  • rozwijanie zdolności manualnych
  • pobudzanie kreatywności
  • wyciszanie emocji i ogólnego stanu umysłowego
  • rozwijanie dokładności i cierpliwości
  • aktywizacja potencjalnego talentu artystycznego

Kolorowanki dla dzieci to bardzo tania forma relaksu i rozwijania umiejętności dziecka, a przy tym bardzo wartościowa na wielu płaszczyznach. Warto więc z niej korzystać kiedy tylko czas na to pozwala.

4. Gry podwórkowe

Gry podwórkowe to doskonały sposób na naukę połączoną z zabawą, szczególnie w cieplejsze dni. Warto wspomnieć, że wiele z takich zabaw, jak np. „Podchody”, rozwijają zarówno zasoby intelektualne maluchów jak i ich kondycje fizyczną. Większość gier podwórkowych odbywa się przy udziale przynajmniej kilkorga dzieci co sprawia, że nabierają one lepszych kompetencji społecznych, uczą się współpracy oraz poruszania się w grupie. Wiele zabaw, jak np. „W chowanego”, wzmacnia kreatywność i inteligencję. Jeśli potrzebujesz odświeżenia informacji na temat zasad popularnych gier podwórkowych to polecamy nasz poprzedni artykuł: 8 podwórkowych zabaw dla dzieci

5. Edukacyjne strony internetowe

Stwierdzenie, że wszelkie nowoczesne formy przekazu są szkodliwe byłoby bardzo dużym nadużyciem. Pomimo faktu, że do internetu można dziś wrzucić praktycznie wszystko to jest w tym gąszczu informacji bardzo wiele perełek i stron wartych odwiedzania. Używając wyszukiwarki Google bez problemu znajdziesz teksty piosenek dla dzieci, ciekawe strony edukacyjne, quizy, przepisy kulinarne dla dzieci i wiele innych wartościowych miejsc w wirtualnym świecie. Podstawą dobrego wyszukiwania powinno być wpisywanie odpowiednych haseł i umiejętna selekcja wyników wyszukiwania.

6. Podróże kształcą

Dla wielu osób stwierdzenie „Podróże kształcą” może się wydawać utartym frazesem, który nie zawsze jest prawdziwy. Może się z tym zgodzić, ale też niekoniecznie… Wszystko bowiem zależy od jakości naszych podróży. Dla przykładu, bardzo wiele korzyści dla rozwoju malca może przynieść nawet 1-dniowa wycieczka rowerowa po okolicy. Podczas takiego wypadu możemy nauczyć dziecko lepszej orientacji w terenie, poobserwować owady, ptaki rośliny, a przy odrobinie szczęścia także dziko żyjące zwierzęta. Możemy też spróbować rozpalić ognisko i nauczyć malucha jak i gdzie można takie ognisko rozpalać, a także jak je prawidłowo ugasić. W bonusie dochodzi jeszcze ruch na świeżym powietrzu dla całej rodziny. A to tylko kilka przykładowych korzyści z wycieczki rowerowej. Podróże to dużo więcej niż tylko leżenie plackiem na plaży i jedzenie hod-dogów z okolicznych budek. Bardzo dużo zależy jednak od kreatywności rodziców.

Wymienionych powyżej sześć sposobów na połączenie nauki z zabawą to zaledwie wierzchołek z góry możliwości jakie oferuje nam dzisiejsza rzeczywistość dla wpierania rozwoju dziecka w przyjemny dla niego sposób. Praktycznie każdy rodzic marzy, aby jego pociecha była w życiu „kimś” i osiągnęła sukces. Warto więc wspierać te marzenia, szczególnie jeśli przynosi to dziecku dużo frajdy.